biet dao tinh lang

Khoa học chứng minh, giữa hạt nhân và các điện tử là khoảng không trống rỗng. Hạt nhân và điện tử cấu thành nguyên tố. Nguyên tố cấu thành con người. Hiển nhiên, bên trong con người cũng là mênh mông trống rỗng, tưởng đủ nhưng thiếu, tưởng đầy nhưng vơi. Cũng hiển nhiên, khoa học không chứng minh điều này. Chúng ta chỉ viện ra lý do để giải quyết nguồn gốc hình thành cảm xúc trống rỗng ở đây, đúng rồi, ở đây. Trong lồng ngực, và trong tâm trí này. Để từ đó, đi tìm phương thuốc chữa lành.

Cảm xúc chúng ta trôi trên một đồ thị hàm số bậc 3: Ba chìm bảy nổi, có lúc có khúc. Khi tinh thần có xu hướng đi lên, lạc quan và xông xáo, chúng ta hướng đến bên ngoài với tất cả nồng nhiệt. Khi dấu hiệu đi xuống xuất hiện, chúng ta lại cố lấp đầy hay tống khứ những trống rỗng bên trong. Có người đi tìm đủ thứ âm thanh, từ ca nhạc đến tiếng giả mưa giả sấm trong một video trên YouTube; có người vươn tay kết nối mạng xã hội, đọc đi đọc lại câu hỏi han từ người bạn thân duy nhất, “Bạn đang nghĩ gì?” và băn khoăn có nên kể tất tần tật. Những ồn ào vô hình và hữu hình đó có xuất hiện mới khiến chúng ta yên tâm, mới khiến chúng ta biết được, ừ thì, chúng ta cô đơn cùng nhau.

“Biệt đảo tĩnh lặng” (silent island) là một phương thuốc của riêng mình cho những ngày chạm đáy đồ thị cảm xúc. Nó kết hợp giữa “chạy trốn”, khi mình chọn rúc vào một hòn đảo tách biệt trong tâm trí, hạn chế giao tiếp xã hội và “im lặng”, để tái tạo năng lượng tích cực. Khác với im lặng trong cuộc sống là vô ngôn vô động mà đối phó hay tạo ra tiêu cực, im lặng mà mình hướng đến là loại im lặng trong đạo Bụt1 – còn gọi là “im lặng sấm sét”2 – một loại tĩnh lặng tự thân, tự mình loại bỏ những huyên náo trong, ngoài để chân thành lắng nghe tiếng gọi của vẻ đẹp, của niềm vui. Và chạy trốn vì nỗi buồn của mình không cần là nỗi lo của người.

Mình chọn hình ảnh hòn đảo vì nó là dáng hình tự nhiên tương đồng nhất với hai chữ tĩnh lặng. Một vùng đất tuy bị ngăn cách với đại lục rộng lớn nhưng tâm hồn vẫn rạo rực tiếng muông thú cỏ cây, chờ người khám phá. Kỷ niệm không có tiếng, tĩnh lặng cũng vậy và khi đứng từ đất liền mà trông ra, đảo cũng thế. Đó là đảo Oedal3 phương bắc nổi mưa rào tầm tã dưới đáy mắt trong buổi trùng phùng cha con. Đó là đảo New Britian4 phương nam choáng ngợp pháo kích Thế chiến nhưng không giết được một chuyện tình rực rỡ pháo hoa. Ở đảo, mình nghe được tiếng gọi của vẻ đẹp, nghe được khúc hoan ca.

“Biệt đảo tĩnh lặng” là một đặc quyền của người trẻ, lúc thời gian vẫn rộng lượng và quan hệ xã hội còn là câu trắc nghiệm Có/Không. Khi tương lai trở thành một loại nghĩa vụ, ai cũng buộc phải nhấn chìm “biệt đảo”, để lại tàn dư sóng cuộn “tĩnh lặng” vỗ về mạn thuyền tính mệnh. Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng đúc kết thế này: “Còn sống và bước đi trên mặt đất này là một phép lạ, nhưng hầu hết chúng ta lại chạy đi tìm hạnh phúc ở một nơi xa xôi nào đó như thể là có một nơi tốt đẹp hơn để đến vậy.”2 Sở dĩ nói như vậy là vì ông đã quy y Tam Bảo, nơi chúng Tăng tin rằng an lạc vĩnh hằng đến từ tu tâm diệt khổ, chứ không là thứ quà phải lặn lội kiếm tìm. Người hay Phật, rồi thì cũng lật đật lắc lư. Nên trần đời này, có người nói hạnh phúc là một lý tưởng, rồi hướng về nó mà dong buồm; có người lại chọn vô định ra khơi, xem hạnh phúc như mặt trời rạng rỡ từ lâu đã luôn ẩn khuất song hành, chỉ cần chờ đợi, chờ ngày trong lòng mây tản bão tan, tất sẽ tương phùng tương ngộ.

Dù thế nào, tĩnh lặng vẫn là một điều kiện cần để chuyến hành trình của mỗi người tiêu diêu yên ả, thay vì mưa giông sóng ngầm, lầm bầm oán than.

_____

1Một cách gọi khác của Phật giáo được khởi xướng bởi thiền sư Thích Nhất Hạnh mà mình rất ưng vì nó hoàn toàn thuần Việt, không bị Hán hóa. “Phật giáo đã được truyền trực tiếp từ Ấn Độ vào Việt Nam ngay từ đầu công nguyên nên từ Buddha tiếng Phạn đã được phiên âm trực tiếp sang tiếng Việt thành Bụt […] Sau này, sang thế kỷ IV-V, lại có thêm luồng Phật giáo […] từ Trung Hoa tràn vào […] Từ “Buddha” vào tiếng Hán được phiên âm thành Phật-đồ, vào tiếng Việt rút gọn lại còn Phật; từ đây Phật dần dần thay thế cho từ Bụt…”, Cơ sở Văn hóa Việt Nam, Trần Ngọc Thêm.

2Silence: The Power of Quiet in a World Full of Noise, Thích Nhất Hạnh. Là quyển sách chỉ dẫn cách thiền và lắng nghe.

3Nhật Ký Nước Mắt, Yong Kim. Là câu chuyện hơi hướm drama Hàn về ba người và một bản án.

4Kỷ Niệm Xanh, Yoichi Ogami. Là câu chuyện về tình đồng đội và tình yêu Không quân thời Thế chiến.

Trả lời